Menu nawigacyjne

Badania sportowo-lekarskie (w tym badania kwalifikacyjne do nurkowania rekreacyjnego wg KDP C/MAS)

Badaniom sportowo-lekarskim podlegają

Podstawa prawna: Dziennik Ustaw nr. 189 z dnia 3 października 2006 roku, poz. 1396

Zawodnik, przystępujący i uczestniczący w treningach sportowych oraz biorący udział w zawodach, winien być uznany za zdolnego pod względem zdrowotnym. Badanie i orzeczenie jest udokumentowane w wydanej dla sportowca karcie zdrowia sportowca (tzw. „mała książeczka”) lub książeczce zdrowia sportowca wydanej przez Polski Związek Sportowy. Zgodnie z przepisami orzeczenie o zdolności do uprawiania sportu może zostać wydane na maksymalnie 6 miesięcy.

Celem badań sportowo-lekarskich jest ocena ryzyka rozwoju niekorzystnych następstw zdrowotnych wskutek uprawiania danej dyscypliny sportowej.

Sport wyczynowy, a zwłaszcza tnz. sport wysokiego wyczynu w obecnych czasach odbywa się na granicy wydolności ustroju i stał się formą bardzo ciężkiej pracy zarobkowej (sport profesjonalny). Zgodnie z Ustawą z dnia 29 lipca 2005 r.o sporcie kwalifikowanym, zawodnikiem jest osoba uprawiająca amatorsko lub profesjonalnie określoną dyscyplinę sportu i uczestnicząca we współzawodnictwie sportowym. Jednym z ustawowych obowiązków zawodnika jest poddawanie się badaniom lekarskim.

Badania sportowo-lekarskie mają charakter badań wstępnych, okresowych i okolicznościowych (kontrolnych - po poważniejszej chorobie, pobycie w szpitalu itp.). Badania wstępne wykonuje się przed rozpoczęciem uprawiania danej dyscypliny sportowej. Wstępne badania sportowo-lekarskie powinny być możliwie wszechstronne. Kolejno wykonywane badania okresowe służą ocenie wpływu treningu na organizm sportowca. Kryteria kwalifikacji do uprawiania sportu zależą od rodzaju aktywności ruchowej (dyscypliny sportowej) jaką zamierza uprawiać kandydat, intensywności treningów (ćwiczenia rekreacyjne, sport wyczynowy) oraz wieku kandydata.

Ze zrozumiałych względów najłagodniejsze kryteria orzecznicze dotyczą ćwiczeń rekreacyjnych. Niewielkie obciążenia które występują przy tej formie aktywności ruchowej wiążą się z małym ryzykiem niekorzystnych następstw zdrowotnych. Najostrzejsze kryteria należy natomiast przyjąć przy orzekaniu o zdolności do uprawiania sportu wyczynowego. Badania zawodników powinni przeprowadzać wyłącznie lekarze specjaliści medycyny sportowej.

Przeciwwskazania do uprawiania sportu

Przeciwwskazania do uprawiania sportu dzielą się na względne (zależne od okoliczności) i bezwzględne (niezależne) oraz na stałe i okresowe (przemijające). Przeciwwskazania do uprawiania sportu można również dzielić pod względem układu z którego wynikają na kardiologiczne, hematologiczne, pulmonologiczne, neurologiczne, okulistyczne itp. Przy ocenie przeciwwskazań powinno się brać pod uwagę dyscyplinę sportową którą zamierza uprawiać kandydat, gdyż obciążenie poszczególnych układów różni się w zależności od rodzaju sportu. Przykładem przeciwwskazań bezwzględnych do uprawiania sportu wyczynowego są choroby takie jak rozstrzenie oskrzeli, niewydolność serca, kardiomiopatie, zespoły preekscytacji, wrodzone wady budowy ciała itp. Przeciwwskazania względne należy rozpatrywać indywidualnie. Np. obecność żylaków kończyn dolnych przy małym nasileniu zmian i w niektórych dyscyplinach sportowych (np kolarstwo) może nie dyskwalifikować do uprawiania sportu. Przeciwwskazaniami czasowymi są na przykład wszystkie ostre choroby zakaźne (grypa, angina, przeziębienie itp.). Przeciwwskazania stałe to anatomiczne lub czynnościowe zmiany o charakterze nieodwracalnym np. wrodzone wady budowy ciała, niemożliwe do pełnego skorygowania wady serca, marskość wątroby, rozedma płuc, zakażenie HIV, niedowidzenie, niedosłuch itp...

Orzeczenie lekarskie może być następującej treści: trwale niezdolny, czasowo niezdolny, czasowo zdolny, zdolny z ograniczeniem (np. ze względu na wiek - tylko trening ogólnorozwojowy, zdolny do uprawiania określonej dyscypliny sportu).

Jak często powinno się wykonywać okresowe badania sportowo-lekarskie ?

Okresowe badania sportowo-lekarskie należy przeprowadzać nie rzadziej niż co 6 miesięcy bez względu na wiek. Badania zawodników powinni przeprowadzać wyłącznie lekarze specjaliści medycyny sportowej.